Update van de Vereniging van Waddenzeegemeenten

Tweede kwartaal 2026

Welkom bij de nieuwsbrief over het tweede kwartaal van 2026.

We openen met een afscheid. Voorzitter Stefan van Keijzerswaard neemt voor de laatste keer de pen ter hand, met de blik op een nieuwe stek: voortaan als wethouder op Vlieland, midden in het Waddengebied.

Daarna kijken we vooruit naar Sail Harlingen, met de Tall Ships Races als stralend middelpunt en zo'n 300.000 verwachte bezoekers. We blikken terug op Keningsdei in Dokkum, waar koning Willem-Alexander zijn verjaardag vierde en de hele regio liet zien wat mienskip betekent. En in Zoutkamp werd tijdens Pinksteren een nieuwe Garnalenkoningin gekroond: Reiny Toxopeus.

Ook achter de schermen wordt er hard gewerkt. Je leest over de bijeenkomst Gastheerschap in De Harmonie en de monitoring rond de Staat van Bestemming Wadden, over de Uitvoeringsagenda Voedsel uit Zee en Grote Wateren, de trilaterale regeringsconferentie in het Deense Esbjerg en de tussenstand van de Routekaart Kust, Klimaat en Landbouw. Daarnaast kregen ambtenaren van de negen Waddenzeegemeenten bijscholing over de MER-trajecten, complex maar maatschappelijk juist nu van groot belang.

Tot slot duiken we met 'Wat 't Wad was' het archief in en zetten we de leukste uitjes voor de zomer alvast voor je op een rij.

Voor de laatste keer neem ik de pen ter hand in mijn rol als voorzitter van de Vereniging van Waddenzeegemeenten.

Het feest der democratie, de gemeenteraadsverkiezingen, vond afgelopen maart plaats en betekende voor mij, zetelwinst ten spijt, helaas een afscheid als wethouder voor de gemeente Het Hogeland. Spijtig, maar ook de reële consequentie van ons democratisch bestel.

Ondertussen gaan de ontwikkeling in ons mooie Waddengebied gelukkig gewoon door zoals u kunt lezen in deze rijkelijk gevulde nieuwsbrief. Van de garnalenparty in Zoutkamp tot een werksessie gastheerschap in Stadsschouwburg De Harmonie in Leeuwarden, verantwoord en duurzaam toerisme mag op warme belangstelling rekenen! In diezelfde lijn kunt u ook meer lezen over verantwoord voedsel uit zee. Het is een greep uit de ontwikkelingen die er in onze prachtige regio plaatsvinden. Om dergelijke ontwikkelingen mogelijk te maken werken ambtenaren van verschillende overheden nauw met elkaar samen. Dit gebeurt onder andere in de werkgroep Transitie Kust en Klimaat. Welke processen hier spelen kunt u lezen in deze nieuwsbrief. En hebt u altijd al een meer willen weten over een Milieu Effect Rapportage (MER), ambtenaren van onze negen gemeenten kregen bijscholing op dit complexe maar maatschappelijk zeer relevante onderwerp. Tenslotte was er ook nog de veel besproken regeringsconferentie in het Deense Esbjerg waarbij ikzelf aanwezig mocht zijn. Veel besproken omdat de ministers ditmaal afwezig waren, maar in de daaropvolgende negatieve tendens uit de krantenartikelen herken ik mij niet. Hoe dat precies zit en wat er nog meer te doen is in het Waddengebied leest u in onze online nieuwsbrief. Ik wens u veel lees genoegen en hoop u in de toekomst weerom te zien in de Waddenwereld, wellicht al op de Toogdag Wadden op 15 juni in Den Helder? Zelf ga ik de komende jaren namelijk verder als wethouder op Vlieland. Niet meer aan de kust maar wel in het mij zo geliefde Waddengebied!

Stefan van Keijzerswaard, voorzitter

Harlingen is van 3 t/m 6 juli gasthaven van de Tall Ships Races, de grootste internationale oceaanraces voor oude traditionele zeilschepen, de tall ships. Ongeveer veertig tall ships doen in dit eerste weekend van juli Harlingen aan. Tijdens Sail Harlingen is het vier dagen lang genieten van muziek, straattheater, markten, foodtrucks en natuurlijk de tall ships als groot middelpunt van het evenement. De organisatie verwacht ongeveer 300.000 bezoekers. Daarmee is Sail Harlingen het grootste publieksevenement in Noord-Nederland komende zomer.

De Tall Ships Races zijn de grootste internationale oceaanraces voor oude, traditionele zeilschepen, de tall ships. Deze internationale zeilrace wordt dit jaar maar liefst voor de 70^ste keer georganiseerd. De start is op 24 juni in Aarhus, Denemarken. Met honderden trainees uit verschillende landen aan boord zetten de tall ships koers richting Harlingen.

Op 3 juli varen ongeveer veertig van ’s werelds grootste tall ships onder begeleiding van veel aanwezige zeilschepen de haven van Harlingen in. Deze indrukwekkende Sail In Parade is één van de absolute hoogtepunten van het vier dagen durende evenement. Na het bezoek aan de Friese havenstad zeilen de tall ships door naar Antwerpen, Stavanger en Aalborg.


Fotografie: Hendrika Lageveen	Fotografie: Gea Neijsen

Op Koningsdag 2026, Keningsdei op z’n Fries, vierde koning Willem-Alexander zijn verjaardag in onze stad, samen met zijn familie. Dokkum en de dorpen eromheen hebben zich van hun beste kant laten zien. Duizenden inwoners, vrijwilligers, ondernemers en organisaties werkten samen om er een warm en feestelijk evenement van te maken. Niet alleen op Keningsdei, maar ook in het Keningswykein.

De koning en zijn familie genoten zichtbaar van hun tocht door de stad, vol muziek, sport, verhalen en ontmoetingen. Ontzettend veel mensen hebben geholpen, meegedaan of ruimte heeft gegeven om dit mogelijk te maken. Samen hebben ze Dokkum en de regio op een mooie manier laten zien aan heel Nederland.

Alle informatie over Keningsdei vind je op www.keningsdei.frl.

Foto: Gemeente Noardeast-Fryslân – Binne-Louw Katsma

Bijeenkomst Gastheerschap Harmonie Leeuwarden

Op 23 april kwamen we met een mooie groep bij elkaar in Leeuwarden voor de bijeenkomst rondom Gastheerschap | Visit Wadden monitoring. Het was mooi om zoveel betrokken partijen samen te zien.
De grote opkomst benadrukt hoe belangrijk het onderwerp monitoring wordt gevonden en hoeveel draagvlak er is voor het gezamenlijk verder ontwikkelen van dit onderwerp.

We kijken terug op een waardevolle en informatieve ochtend, waarin we samen hebben gesproken over de actuele stand van zaken binnen het programma Gastheerschap, de eerste concept-indicatoren voor de Staat van Bestemming Wadden en de opzet van het Continu Bezoekersonderzoek (CBO).

Met de officiële overhandiging van de Uitvoeringsagenda Voedsel uit Zee en Grote Wateren aan staatssecretaris Erkens op 13 mei 2026 is een belangrijke stap gezet van visie naar uitvoering.

De agenda laat zien dat de sector gezamenlijk verantwoordelijkheid neemt voor een toekomstbestendige visserij en aquacultuur. Een sector die economisch perspectief houdt én opereert binnen de draagkracht van de natuur. Innovatie vormt daarbij een belangrijke pijler, met gerichte stappen op het gebied van CO₂-reductie, bodemberoering en bijvangst etc.

Het resultaat dat er nu ligt is tot stand gekomen door intensieve samenwerking met oog voor verschillende belangen en perspectieven. Juist die brede samenwerking benadrukt de kracht van het Bestuurlijk Platform Visserij waarin sector, maatschappelijke partijen en overheid elkaar weten te vinden.

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/05/13/werktafel-visserij-presenteert-uitvoeringsagenda-volgende-stappen-voor-duurzame-visvangst-ingezet

De Waddenzee is een van de mooiste en meest bijzondere natuurgebieden van Europa. Tegelijkertijd staat dit unieke ecosysteem onder druk. Daarom werken Nederland, Duitsland en Denemarken al 48 jaar intensief samen aan de bescherming van de Waddenzee.

Van 27 tot en met 29 mei vond in Esbjerg de trilaterale regeringsconferentie plaats, waar de drie landen hun samenwerking verder versterkten. Tijdens deze driedaagse conferentie werd er teruggeblikt op de afgelopen vier jaar, maar werd er ook gekeken naar de toekomst. Onder uitvoering van Thom Verheul heeft de VWG de afgelopen periode gewerkt aan de film The Green Coastline. In deze film krijgen inspirerende initiatieven uit het Waddengebied een podium: initiatieven van onderop, die laten zien hoe duurzaamheid en innovatie hand in hand kunnen gaan. Thema’s als Green Shipping en Dark Sky komen tot leven in verhalen van betrokkenen.

Tijdens deze conferentie heeft Nederland het voorzitterschap voor de komende vier jaar op zich genomen, onder leiding van waterschap bestuurder Luzette Kroon. Zodra de nieuwe Deense regering is aangetreden, wordt de gezamenlijke agenda voor de komende vier jaar vastgelegd.

Sinds januari 2026 werkt een brede werkgroep aan een plan van aanpak voor de Routekaart Kust, Klimaat en Landbouw. Hierin zijn onder andere provincies, waterschappen, ministeries, landbouw en Waddengemeenten vertegenwoordigd.

Inmiddels ligt er een eerste versie (40%) van het plan van aanpak, met focus op onderdelen uit de Uitvoeringsagenda Wadden (T2, T4 en UP19). De verwachting is dat het definitieve plan eind 2026 gereed is en vastgesteld kan worden. In het BOW van juni 2026 is deze tussenstand gedeeld om bestuurders te informeren over de voortgang en het verdere proces.

Tijdens Pinksteren stond Zoutkamp staat weer in het teken van een prachtige traditie: de verkiezing van de Garnalenkoningin. De nieuwe Garnalen koningin is Reiny Toxopeus.
Met trots vertegenwoordigt zij het vissersverleden én de levendige toekomst van het dorp. Een festijn vol sfeer, historie en verbondenheid – een eerbetoon aan de garnalenvisserij die Zoutkamp zo bijzonder maakt. Op maandag 25 mei 2026 werd de nieuwe Garnalen koningin van Zoutkamp bekend gemaakt.

https://www.rtvnoord.nl/cultuur/1407587/de-garnalenkoningin-van-2026-is-reiny-toxopeus

De komende jaren komt er veel op het Waddengebied af. Nieuwe ontwikkelingen, opgaven en regels vragen om scherpe keuzes en goede samenwerking. Eén van de instrumenten daarbij is de Milieu Effect Rapportage, beter bekend als de MER-trajecten. Om medewerkers van de kustgemeenten te voorzien van informatie hierover, heeft de VWG de Commissie MER gevraagd om haar kennis te delen. Met succes: op 4 en 5 juni vonden leerzame lesdagen plaats.

De rol van de Commissie MER is in de Omgevingswet vastgelegd. Naast adviseren over milieueffectrapporten geven ze ook voorlichting over de toepassing van het instrument MER.

Tijdens de lesdagen kregen deelnemers inzicht in de ins en outs van deze trajecten. Van de basisprincipes tot aan de juridische doorwerking.

Een waardevolle investering in kennis en daarmee in de toekomst van het Waddengebied.

Braks wil recreatie verbieden in deel Waddengebied

DEN HAAG (ANP) — Minister Braks van Landbouw wil het Waddengebied indelen in zones. In bepaalde zones wordt recreatie verboden om verstoring van de natuur te voorkomen. De minister is van mening dat het toerisme geen afbreuk doet aan het karakter van het natuurgebied. Dit schrijft Braks in het beheersplan recreatie Waddenzeegebied waarin hij het beleid voor de Waddenzee aangeeft.
Afhankelijk van de eisen die een gebied stelt, zijn er drie mogelijkheden: recreatie is mogelijk, recreatie is mogelijk onder voorwaarden of recreatie is verboden. Zones waar recreatie wordt geweerd, liggen verspreid over het hele Waddengebied en omvatten onder meer de Rottumerplaat en bepaalde delen van eilanden als Terschelling. Het gebied waar recreatie zonder meer mogelijk is, omvat een groot deel van het westelijk Waddengebied, vaargeulen naar de eilanden en grote delen van de Eems-Dollard.

Braks noemt het droogvallen van schepen op zandplaten en het wadlopen vormen van recreatie die schade kunnen veroorzaken aan de natuur. Kwetsbare gebieden kunnen daardoor langdurig worden verstoord.